Кирүү

Амин кислоталары

Амин кислоталары - амин (NH2) жана карбоксил (-СООН) топтору бар органикалык кислоталар. Амин кислоталары жана алардын бирикмелери табиятта кеңири таралган, өсүмдүк, жаныбар жана микроорганизмдердин азот алмашуусунда негизги орунду ээлейт. Белок, фермент, гормон, амин ж. б. маанилүү заттар амин кислоталарынан пайда болот. Амин кислотасынын жалпы структуралык формуласы:

Амин кислотасынын жалпы структуралык формуласы

R - радикалы түрдүү түзүлүштө болушу мүмкүн. Амин кислоталары - түссүз кристалл заттар, көбү сууда эрийт, кислоталык жана жегичтик касиетке ээ. Табигый амин кислоталары 200гө жакын. Белоктун биосинтезине 20 амин кислоталары катышат: лизин, гистидин, аргинин, аспарагин кычкылы, аспарагин, треонин, серин, глутамин кислотасы, глутамин, пролин, глицин, аланин, цистеин, изолейцин, лейцин, метионин, валин, тирозин, фенилаланин, триптофан. Белоктун составындагы амин кислоталары алардын ферменттик өзгөрүүлөрүнөн пайда болот. Кээ бир амин кислоталары кишинин, жаныбарлардын организминде синтезделбейт.

Алар - алмаштырылгыс амин кислоталары - триптофан, фенилаланин, метионин, лизин, валин, треонин, изолейцин, лейцин. Өсүмдүк керектүү амин кислоталарын топурактан органикалык эмес азоттуу бирикмелерди синтездөө менен алат. Амин кислоталарын өнөр жайда синтездөө (химиялык жана микробиологиялык) өздөштүрүлгөн. Медицинада дары-дармек зат катары, пластмасса жана синтетикалык була алууда, мал чарбасында жана ветеринарияда, тамак-ашка, тоютка кошулуп колдонулат.

Ой-пикирлер